Bir çizimde nesneler kadar aralarındaki boşluğu da görmek
Üç nesneli bir çizimde yalnızca eşyaların dış hatlarına odaklanmak kolaydır. Oysa aralarında kalan açıklıkların da biçimi vardır. Bir fincanla kutu arasındaki boşluk dar bir şerit, kutuyla şişe arasındaki alan daha geniş bir üçgen gibi görünebilir. Bu çalışma, nesneleri hemen ayrıntılandırmak yerine önce bu açıklıkları kaydetmek için hazırlanmış bir örnektir. Gerekenler birkaç sade eşya, kâğıt ve kalemdir. Sonunda ortaya çıkacak sayfa, eşyaların güzel bir resmi olmak zorunda değildir; yerleşimi boşluklar üzerinden inceleyen bir karşılaştırma olacaktır.
Temsili görsel: Sepet ve üzüm temasını işleyen çizim; kompozisyon denemeleri için temsili görsel. Kaynak: Stilleven met druiven in een rieten mand, RP-T-1905-165-3(R).jpg; üretici: Paul de Vos; lisans: CC0. Kaynak bildirimi: http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.582279.
.jpg){kind=link}
Aralığı görünür bir parça gibi seçin
Nesneleri bir masa üzerine aralarında küçük mesafeler bırakarak yerleştirin. Tamamının birbirine değmesi, ilk denemede açıklıkları seçmeyi zorlaştırabilir. Önce tek bir aralık belirleyin. Eşyaları çizmeye başlamadan, bu aralığın üst, alt ve yan sınırlarını gözünüzle izleyin. Sınır her noktada aynı nesneye ait olmayabilir. Bir kenarı fincanın gövdesi, başka kenarı kutunun köşesi oluşturabilir. Kâğıda yalnızca bu kapalı ya da yarı kapalı alanı çizin. Çizgi, nesnenin kendisini temsil etmek yerine aradaki boşluğun çevresini tanımlasın.
İlk şekli bitirdiğinizde hemen doğru veya yanlış diye değerlendirmeyin. Nesnelere yeniden bakıp aralığın en geniş ve en dar yerini bulun. Çiziminizde bu iki yerin ilişkisini karşılaştırın. Sadece bir tarafı değiştirmek gerekiyorsa bütün alanı silmek yerine yeni çizgiyi hafifçe ekleyin. Ardından ikinci boşluğa geçin. Bu kez önceki şeklin büyüklüğünü bir referans olarak kullanabilirsiniz. Amaç bütün aralıkları aynı boyda çizmek değil, birbirlerine göre farklarını görünür kılmaktır.
Nesneler sonradan ortaya çıksın
İki veya üç boşluk çizildiğinde, bunların sınırlarından bazı nesne kenarlarının zaten oluştuğunu fark edebilirsiniz. Şimdi eksik dış hatları ekleyin. İlk aşamada göremediğiniz yerleşim farkları burada daha açık olabilir. Örneğin fincan fazla geniş görünüyorsa sorun doğrudan fincanın gövdesinde değil, yanındaki açıklığın dar çizilmesinde olabilir. Düzeltmeyi tek bir eşyanın içinde aramak yerine komşu alanla birlikte düşünün. Böylece sayfadaki parçaların birbirinden bağımsız olmadığı, bir alanın değişmesinin diğerini de etkilediği somutlaşır.
- İki boşluktan hangisi daha geniş görünüyor?
- En dar açıklık nesnelerin hangi yüksekliğinde bulunuyor?
- Boşluğun sınırı düz mü, kıvrımlı mı, yoksa birkaç parçadan mı oluşuyor?
- Bir eşya kaydırıldığında komşu açıklıklardan hangileri değişiyor?
Nesnelerle kâğıdın çerçevesi arasında kalan alanı da bir boşluk olarak inceleyin. Şişenin yan kenarıyla sayfanın sağı arasındaki şerit, iki eşya arasındaki açıklıktan farklıdır. Bir kenarı çizimin sınırı belirler. Bu alanı fazla dar bıraktığınızda bütün yerleşim çerçeveye sıkışmış görünebilir. Denemek için nesneleri değiştirmeden dış çerçeveyi biraz genişlettiğiniz küçük bir kopya hazırlayın. İki sınır seçiminin oluşturduğu farkı yan yana değerlendirin.
Yerleşimi değiştirerek ikinci sayfayı hazırlayın
İlk çizim tamamlanınca nesnelerden yalnızca birini az miktarda hareket ettirin. Diğerlerini aynı yerde bırakın. Yeni sayfada yine açıklıklardan başlayın. Bu sınırlama, hangi değişikliğin nereye yansıdığını karşılaştırmayı kolaylaştırır. Fincanla kutu arasındaki mesafe arttığında bütün düzeni farklı çizmek yerine, değişen boşluğa dikkat edin. İki sayfa yan yana geldiğinde yalnızca nesne konumları değil, açıklıkların biçimi de karşılaştırılabilir. İkinci çalışmaya renk veya ayrıntılı gölge eklememek, bu soruyu daha belirli tutabilir.
Çalışmanın sonunda bir boşluk seçip onu farklı renkle işaretlemek mümkündür. Bu vurgu, başta görünmez gibi duran alanı bağımsız bir şekil olarak fark etmeyi sağlar. Eşyaların adı ve kullanım amacı bu aşamada ikincil kalabilir. Fincan, kutu ve şişe yerine başka sade nesneler seçildiğinde de aynı soru korunur: aralarındaki alan nasıl bir biçim oluşturuyor? Çıktı, yalnızca çizilen eşyalardan değil, onların birbirine bıraktığı yerden de oluşan bir yerleşim sayfasıdır.